De Groene Schemer

 

"De Groene Schemer"        

We leven in een tijd waarin informatie ons continu omringt. Een swipende vingerbeweging op je phone,  een klik, en de wereld stroomt binnen. Nieuws, meningen, beelden, geluiden, alles lijkt beschikbaar. Maar wat we vaak vergeten, is dat die stroom niet neutraal is. Informatie is gekleurd. Niet door zichtbare manipulatie maar met selectieve keuzes. En die keuzes bepalen wat jij ziet, denkt, voelt.

Het begint al bij wat er wél en niet getoond wordt. Niet elk verhaal haalt de voorpagina. Niet elke gebeurtenis krijgt een camera. Wat geselecteerd wordt, krijgt gewicht. Wat genegeerd wordt, verdwijnt uit ons bewustzijn. Zo ontstaat een beeld van de wereld dat niet per se onwaar is, maar wel behoorlijk onvolledig. en die je beeld flink beinvloed.

Daarna komt de toon. Door de woorden die gekozen worden. Een groep mensen kan worden omschreven als bezorgd of als groeperingen  . Een maatregel kan klinken als “bescherming” of als “beperking”. De taal kleurt je gevoel, zonder dat je het doorhebt. Je leest een zin, en je denkt iets, maar dat denken is gestuurd.

En dan is er herhaling. Bepaalde termen, beelden, verhalen komen steeds terug. Niet omdat ze belangrijker zijn, maar omdat ze vertrouwd raken. En wat vertrouwd is, voelt als waarheid. Zo wordt informatie niet alleen gekleurd, maar ingesleten.

Tot slot: wie wel mag spreken: In veel media zie je dezelfde gezichten, dezelfde experts, dezelfde bronnen. Maar wie hoor je niet, Wie wordt niet uitgenodigd, niet geciteerd, niet serieus genomen, wie word telkens onderbroken, Ook dat is kleuring. Want wie het woord krijgt, krijgt macht over het verhaal.

Neem bijvoorbeeld het recente artikel over Mabel Wisse Smit. Uit het niets werd haar verleden en filantropisch werk weer opgerakeld, een profiel dat op het eerste gezicht onschuldig leek. Maar kort daarna verscheen ze, zichtbaar en publiekelijk, naast koning Willem-Alexander op de Groene Draeck tijdens het SAIL-event. Geen officiële verklaring, geen context, maar wel maximale visuele impact. Het beeld sprak: “Kijk, ze hoort er nog steeds bij.” Dit is gestuurde normalisering , geen leugen, maar wel een verhaal dat net zo gestuurd is als een reclamefolder, je moet het maar net zien alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

En dat is precies hoe de gekleurde schemer werkt. Niet door te liegen, maar door te leiden. Niet door afwezigheid van informatie, maar door de illusie van volledigheid. We worden niet misleid omdat we niets zien , maar omdat we denken dat we alles al gezien hebben.

Daarin ligt de echte invloed: niet in wat gezegd wordt, maar in wat als vanzelfsprekend wordt gepresenteerd. En wie dat niet herkent, blijft kijken door een venster dat al voor hem is ingekleurd.

Dus als je kijkt naar die bekende gezichten op tv, of luistert naar de radio, vraag je dan af: Voor wie spreken ze eigenlijk? En wat blijft er onuitgesproken? Want in de gekleurde schemer is het niet de afwezigheid van informatie die misleid  maar de suggestie dat je alles al weet en alles wat nodig is om te weten wat er echt speelt.

Veel van wat je ziet is slechts een halve waarheid. Niet omdat de feiten ontbreken, maar omdat het hele verhaal op dat moment niet verteld wordt, Cruciale motieven zoals jaloezie, hebzucht, sensatie of strategische belang blijven vaak buiten beeld. Ze worden niet benoemd, niet geanalyseerd ,en soms bewust weggelaten omdat ze het zorgvuldig opgebouwde frame zouden kunnen verstoren.

Wat overblijft is een gepolijste versie van de werkelijkheid: herkenbaar, sensatie, of niet noodzakelijk de waarheid. En juist dat maakt de schemer zo verraderlijk. Want wie denkt dat hij alles al weet, stelt geen vragen meer. En wie geen vragen stelt, ziet niet dat het beeld, wat al voor hem is ingekleurd.

Disclaimer:  Deze column bevat persoonlijke reflecties en observaties over publieke beeldvorming. De vermelding van personen is niet bedoeld als persoonlijke kritiek, maar als illustratie binnen een bredere maatschappelijke context. Interpretaties zijn subjectief en niet bedoeld als feitelijke vaststelling.